Lucia

Op 13 december viert men in Zweden Lucia. Omdat ik nog niet zoveel wist over deze traditie heb ik wat informatie opgezocht op Internet.

Er zijn een aantal verhalen over Lucia bekend. Lucia is van oorsprong een heilige uit het Italiaanse Syracuse. Lucia komt van het Latijnse woord “lux” dat licht betekent.

Ten tijde van de Gregoriaanse kalender werd Lucia “gevierd” tijdens de langste nacht, nl. 20 en 21 december. Door de invoering van de Juliaanse kalender verschoof Lucia min of meer toevallig naar 13 december. Deze langste nacht heette “duivels” te zijn, en men dacht dat Lucifer er huis hield. Huizen en deuren werden hermetisch gesloten en men wachtte met angst en beven op het eerste licht van de ochtend. Als vrouwelijke tegenhanger van Lucifer verschijnt dan de Luciafiguur, een lichtwezen. Lucia is dan ook het feest van het licht, men viert dat het licht weer terug zal keren.

Een legende over Lucia vertelt dat zij in 304 in Syracuse op Sicilië de marteldood sterft, als een van de laatste offers van de Romeinse christenvervolging.

Een ander verhaal verteld dat Lucia van haar bruidsschat eten koopt voor de armen, in plaats van aan haar man te geven. Hij laat haar in de gevangenis zetten. Als straf voor hem steekt zij zich de ogen uit en laat ze hem brengen. Zij wordt ter dood gebracht en later heilig verklaard. In Zweden gaat het verhaal dat zij rond 1200 verscheen aan de oevers van het Vänermeer, waar toen een vreselijke hongersnood heerste. Ze verscheen met een schip met voedsel, dat ze uitdeelde aan de mensen. Sinds de 17e eeuw wordt Lucia gevierd. Eerst als antwoord op de duivelse Lucifer en later, aan het begin van de 20e eeuw, begon de huidige Lucia-viering vorm te krijgen. In 1927 werd de eerste officiële Lucia gekozen door de krant van Stockholm.

Tegenwoordig is er ieder jaar in Zweden een landelijke Lucia-verkiezing en heeft elke school, bedrijf of vereniging zijn eigen Lucia. Thuis is een van de dochters Lucia, gekleed in een witte jurk met rood lint en een kaarsenkroon op het hoofd, en zij komt ’s ochtends met een dienblad met koffie en “lussekatter” (saffraansbroodjes).

Een Lussekatt

In de ochtend van 13 december komt de verkozen Lucia het licht brengen. Zij draagt dan een lange witte jurk, heeft lang blond haar en heeft een kroon met kaarsjes op haar hoofd. Ze wordt gevolgd door een optocht van andere meisjes, eveneens in witte jurken, maar dan met een kaars in de hand. En ook stjärngossar (jongens met een hoge witte punthoed met gouden sterren erop en met een ster in de hand) begeleiden Lucia. De laatste jaren duiken ook peperkoekmannetjes en kabouters op, vooral in kinderoptochten. Er worden Lucia- en kerstliedjes gezongen. Lucia brengt behalve licht in de donkere tijd ook koffie, “pepparkakor ” (dunne speculaasjes) en “lussekatter” (gekringelde saffraanbroodjes)

 

(mijn dank aan de vele bloggers die mij meer konden leren over het Lucia feest)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *