Zalige zaterdag

Vorige week vertelde ik al over mijn ontdekking van de ‘silltårta’ (haringtaart in het Nederlands). Nou, nu ontdekte ik ook een zalmtaart. Die Zweden maken duidelijk overal taart van!

Ik heb het idee dat dit soort taarten een beetje vergelijkbaar zijn met de Hollandse salades. Zoals de ‘huzarensalade’ en alle versies die hierop zijn gemaakt. Enig verschil is dat hier al brood doorheen verwerkt is en dat het eruit ziet als een taart.Zalmtaart

  • 150 gram grof brood vermalen
  • 50 gram västerbottenost geraspt (een pittige, extra belegen kaas)
  • 75 gram gesmolten boter
  • 4 blaadjes gelatine (bereiden zoals op de verpakking staat)
  • 3 deciliter creme fraiche
  • 2 deciliter kwark
  • 3 eetlepels grofkorrerlige honingmosterd, of gewoon een Nederlandse versie naar keuze gemengd met wat honing naar smaak
  • 1 fijngehakte rode ui
  • 20 gram fijngehakte dille
  • 200 gram warmgerookte zalm in stukjes
  • zout
  • peper
  • Ter garnering: citroen, dille of peterselie, garnalen, koudgerookte zalm

Meng het brood met de kaas en de gesmolten boter en leg het mengsel in een springvorm (23 cm doorsnee) en druk aan.
Bereid de gelatine volgens verpakking, meng creme fraiche met kwark, mosterd, ui, dille en warmgerookte zalm. De gelatine moet door deze vullig gemengd worden volgens aanwijzingen die op de verpakking staan.
Giet het mengsel over het brood en zet koud weg voor zo’n 4-5 uur.
Voor het opdienen de taart garneren en vervolgens lekker genieten!

Enjoy!

 

Zalige zaterdag

Nu heb ik al eens eerder verteld over de Zweedse ‘smörgåstårta’. Een ‘taart’ gemaakt van boterhammen en andere ingredienten zoals roomkaas of mayonaise en allerlei vleeswaren, gekookte eieren, kaas, garnalen, zalm en komkommer of tomaatjes. Maar de ‘silltårta’ daar heb ik nog niet eerder over verteld, omdat ik er zelf ook nog nooit van gehoord had!

Vanwege midzomer was mijn buurvrouw silltårta gaan maken. En hoewel ik deze niet geproefd heb, ben ik toch erg nieuwsgierig naar dit gerecht. Vaag staat me bij dat ik eens een gerecht heb gegeten (wat iemand ‘smörgåstarta’ noemde) wat op een taart leek: een bodem van donker brood en een bovenlaag van roomkaas en stukjes haring. Eerlijk gezegd vond ik het een beetje vreemd, maar toch blijft mijn interesse naar dit soort bijzondere Zweedse gerechten.

En voor de geinteresseerden hier dus een aantal recepten om het thuis eens uit te proberen. Let wel op: de Zweedse haring is totaal anders dan wat men in Nederland kan krijgen. Hier maakt men namelijk gebruik van ingelegde haring wat al een heel andere smaak heeft. Vaak veel zoeter, hoewel de haring in zuur was ingemaakt, en soms ook heel kruidig. Mocht je het in Nederland willen proberen, is het denk ik het lekkerste om gewoon verse maatjes te gebruiken. Hier in Zweden wordt dat overigens ‘matjes’ genoemd.

SilltårtaRecept: Silltårta

  • 200 gram bruin brood
  • 75 gram boter
  • 1 pak matjessill a 200 gram (200 gram haring)
  • 3 blaadjes gelatine
  • 1 rode ui
  • 1 blik kwark
  • 3 deciliter zure room
  • 1 deciliter fijngehakte bieslook
  • zwarte peper naar smaak

Verkruimel het brood in een hakmachine en meng het met gesmolten boter. Leg het mengsel vervolgens in een springvorm en druk goed aan. Zet weg in de koelkast zodat het een vaste bodem vormt.
Bereid de gelatine zoals op de verpakking staat en hak de ui en haring fijn. Meng vervolgens met kwark, zure room, bieslook en peper. Meng de gelatine met dit mengsel en giet het over de broodbodem. Zet in de koelast voor ongeveer 3 uur zodat de taart goed kan opstijven.

Silltårta 220140413-201351.jpg

  • Bruin brood plakjes (ongeveer 500 gram)
  • 4 hardgekookte eieren
  • 1 pakje matjessill of löksill (verse haring ongeveer 200 gram)
  • 4 deciliter creme fraiche
  • 2 pakjes philadelfia kaas met bieslook a 200 gram
  • 1 theelepel suiker
  • 2 eetlepels mosterd
  • zout en peper naar smaak
  • Ter garnering: komkommer, tomaat, rode ui, bieslook, dille en citroen

Laat de haring uitlekken (als ze uit een potje komt) of maak de verse haring schoon. Meng creme fraiche met de roomkaas en breng op smaak met suiker, zout, peper en mosterd. Laat een poosje in de koelkast staan en proef vervolgens nog eens om te testen. Deel vervolgens het mengsel op in twee gelijke schalen. Hak de haring en eieren en voeg toe aan een van de twee schalen en meng goed.
Leg 6 plakken brood als bodem neer en leg de helft van het haringmengsel erover. Voeg dan een laagje brood toe en leg daar weer de haringmix op en vervolgens weer brood erover. Leg helemaal bovenop het mengsel zonder haring en smeer dit ook aan de zijkant van de taart. Dek af met folie en laat de taart een nacht in de koelkast staan.
Garneer de taart voor het serveren met rauwkost, bieslook, dille en eventueel wat zwarte peper.

Dus mocht je een keertje midzomer willen vieren, dan heb je alvast een van de vele traditionele gerechten!

Enjoy!

 

Zalige zaterdag

Wat volgens de Zweden niet mag ontbreken tijdens de kerstdagen is o.a. het snoepgoed “knäck”. Wij proefden deze zoetigheid dit jaar voor het eerst en omdat het best lekker is, wil ik graag dit recept met jullie delen.

Knäck (volgens mij vernoemd naar het breken van je tanden als je er op wil kauwen) is best eenvoudig te maken en heeft maar weinig ingredienten nodig. Inmiddels zijn er al vele varianten op dit snoepje uitgevonden en zo kan aan het basisrecept heel wat toegevoegd worden. Vaak worden er stukjes amandel aan toegevoegd, maar ik heb zelfs recepten gezien waarin lime, dropsmaak en peperkoekkruiden worden toegevoegd. Er valt dus nog van alles uit te proberen!

Knäck

  • 2 dl suikersiroop
  • 2 dl room
  • 2 dl suiker

Doe alles in een sauspan met dikke bodem en zet op een laag vuur. Roer tot de suiker volledig is opgelost. Stop met roeren, zet het vuur hoger en breng aan de kook. Laat het mengsel zachtjes koken en roer slechts af en toe tot het een temperatuur van 120° heeft bereikt. Dit kan wel twee uur duren. Je hebt geen thermometer nodig om dit te testen. Neem gewoon een lepel van het mengsel en laat het in koud water vallen. Als je er een balletje van kan maken, is het klaar. Als het mengsel de gewenste temperatuur heeft bereikt mag je er eventueel fijngehakte amandelen (of andere ingredienten) aan toevoegen en haal meteen ook het pannetje van het vuur. Gebruik een mengbeker om de fudge in kleine cakevormpjes te gieten (diameter 2 cm). Laat volledig afkoelen.

Bewaar de snoepjes luchtdicht in een container of potje. Erg leuk om tijdens de feestdagen uit te delen. Staan de snoepjes eenmaal

Zalige zaterdag

Afgelopen woensdag was ik uitgenodigd voor een etentje bij een van de collega’s. Hier heb ik genoten van een heerlijk Zweeds gerecht wat ik nog nooit eerder had gegeten: Warme boterhamtaart.
Ja, het klinkt nou niet echt geweldig, maar dat was het dus echt wel! En ondanks dat het gemaakt wordt van boterham (niet de standaard vorm die wij in Nederland kennen), ziet het er nog indrukwekkend uit ook!

Varm smörgåstårta

  • 1 bekertje cottage cheese
  • 1 grote beker creme fraiche
  • 2 preien gewassen en in reepjes gesneden
  • gerookte ham of bacon
  • peper en zout naar smaak
  • tomaat en ananas om te garneren
  • geraspte kaas
  • platte halfronde broden (hönökakor), maar gewoon witbrood kan ook

Bak de bacon en de prei tot de prei zacht is en laat afkoelen. Meng de cottage cheese en de creme fraiche en voeg de afgekoelde bacon en prei toe, breng op smaak met peper en zout. Leg in een bakvorm hönökakor op de bodem zodat de bakvorm gevuld is, leg dan een laag van het mengels erover en vervolgens leg je weer een boterham erover, dan doe je weer een laag van het mengsel erover en eventueel herhaal je dit nog een paar keer, maar twee keer is eigenlijk al genoeg. Dan dek je de taart af met tomaten en ananas, rasp je kaas erover en zet je het in de oven met alleen bovenwarmte aan. Laat het in staan tot de kaas licht verkleurd is en dan gelijk opdienen want het brood wordt steeds zachter door de vulling. Gewoon punten eruit proberen te snijden en opdienen. Smaakt helemaal super en is nog eenvoudig ook!

Enjoy en smaklig måltid!

Zalige zaterdag

Net als vorige week had ik ook vandaag geen speciaal recept om met jullie te delen. Ik heb er even over gedacht welk recept ik nog niet gedeeld had, en dat is een bosbessencake. Deze cake heb ik zelf nog niet gebakken, maar ik kan me voorstellen hoe die smaakt. Dit is een soort cake die hier overal verkrijgbaar is (aangezien de bessen dat ook zijn!) en ook geregeld door mensen gekocht of gemaakt wordt. DSC_0170En er kan natuurlijk gevarieerd worden met fruit zodat bij elk seizoen een passende cake ontstaat.

Het originele recept voor deze taart komt van de website Joy of baking, maar ik heb het van deze site afgehaald. Ook de foto’s zijn door de eigenaar van deze blog gemaakt. Ziet er lekker uit he!

Het is een taart die bestaat uit een cakelaag, een bosbessenlaag en een kruimellaag. Je zou voor deze taart bevroren bosbessen kunnen gebruiken, maar ontdooi ze dan niet voordat je ze gebruikt. Deze taart is warm het lekkerst. Het liefst serveren de Zweden hier nog vanillesaus bij en zo hebben wij het ook de eerste keer geproefd. Best lekker!

BosbessencakeBosbessencake

Ingrediënten

Voor de kruimellaag

  • 45 gram bloem
  • 40 gram rietsuiker
  • 2 eetlepels vanillesuiker
  • 0,5 theelepel kaneel
  • 60 gram, koud boter

Voor de cake

  • 140 gram bloem
  • 1 theelepel bakpoeder
  • 60 gram, op kamertemperatuur boter
  • 100 gram kristalsuiker
  • 1 ei
  • 0,5 theelepel vanille extract
  • 80 ml melk
  • 300 gram bosbessen

Bereidingswijze

Verwarm de oven voor op 180°C

Bekleed de onderkant van de bakvorm met bakpapier en vet de randen in. Maak eerst de kruimellaag. Snij de boter in blokjes. Meng in een kom de bloem, suiker en kaneel en voeg de boter toe. Wrijf de boter met je vingers in het bloemmengsel totdat je kruimels krijgt (ongeveer de grootte van broodkruimels). Zet de kruimelmix in de koelkast terwijl je de cake maakt. Maak de cake. Meng de bloem met het bakpoeder en zet apart. Klop de boter met een elektrische mixer romig. Voeg de suiker toe en klop totdat je een licht botermengsel hebt. Voeg de vanille en het ei toe en mix tot een geheel. Voeg om en om het bloemmengsel en de melk toe. Roer totdat het beslag een geheel vormt en stop dan meteen met roeren (dit voorkomt dat de cake taai wordt). Schep het beslag in de taartvorm. Verdeel de (gewassen) bosbessen over het beslag. Bestrooi met de kruimellaag. Zet de taart in de oven en bak voor 45 – 50 minuten of totdat een prikker er schoon weer uitkomt. Ik heb mijn taart wat langer gebakken (55 minuten), maar dat hangt van je oven af. Laat de taart iets afkoelen, haal uit de vorm en serveer!

Enjoy!

DSC_0293

 

Zalige zaterdag

Het komt niet vaak voor, maar eigenlijk had ik vandaag geen ‘zalige zaterdag-recept’ te melden. Na de overvloed aan eten (en gezelligheid) van afgelopen weken, heb ik even geen trek meer namelijk. Toch plaats ik nog een typisch Zweeds recept van snoepgoed wat tijdens kerst gegeten moet worden. Zelf heb ik het (nog) niet geproefd, maar ik durf te gokken dat mijn tandarts zeer blij met me zal zijn nadat ik dit gegeten heb!

Het schijnt iets weg te hebben van een romige toffee.

Knäck

ongeveer 40 stuks

  • 100ml room
  • 100ml stroop (in Zweden is de stroop iets anders en in verschillende soorten dan in Nederland, maar dit zal niet veel uitmaken)
  • 80g/100ml suiker
  • 3 eetlepels fijngehakte amandelen
  • kleine papieren vormpjes om het goedje in te gieten (in Zweden speciaal verkrijgbaar hiervoor)

Mix de room, suiker, stroop in een hittebestendige kom (voor in de magnetron!) welke hoog genoeg is zodat het geheel niet over kan koken.
Zet de kom met mengsel in de magnetron op de hoogste stand 7minuten lang. Als het niet lang genoeg kookt wordt het niet zacht en chewy, maar als het te lang kookt wordt het zo hard als een steen!

Verwijder de schaal uit de magnetron en wees voorzichtig want het goedje is gloeiend heet! Roer voorzichtig de amandelen door het mengsel en giet in de kleine papieren vormpjes. Wacht hier niet te lang mee want als het te veel afkoelt kan je er niet meer mee gieten. Plaats in de koelkast zodat het goed koud wordt en daarna genieten natuurlijk!

Enjoy!

Zalige zaterdag

In de adventperiode en tijdens kerst drinkt men geregeld glögg. Een kruidige drank (met of zonder alcohol) waar men het liefst nog wat amandelen en rozijnen in doet. Ik wil jullie deze lekkere, verwarmende drank niet onthouden (alhoewel die notenzooi er van mij niet in hoeft) dus heb ik een recept opgezocht.

Heerlijk om je koude knuistjes aan te warmen als je door de sneeuw hebt gelopen (of zoals ik, net twee manden hout hebt moeten halen om het huis warm te houden).

Hier is de drank in flessen verkrijgbaar en zelfs in allerlei speciale edities met bijvoorbeeld bosvruchten erdoor verwerkt. Ook het alcohol gehalte kan verschillen en ik moet toegeven dat ik de alcoholvrije (of met maar 2 procent) variant het lekkerste vind.

Hieronder twee verschillende recepten

Glögg

  • 1 flesje volle rode wijn
  • 2 dl. cognac, sinaasappellikeur of jenever
  • optioneel: 1/2 flesje portwijn
  • 2 kaneelstokjes
  • 4 kruidnagels
  • schil van 1/2 sinaasappel (alleen het oranje)
  • 1 plakje verse gember
  • 10-12 kardamompeultjes
  • optioneel: 1 steranijs
  • (riet)suiker naar smaak

De eerste opwarming van de glögg met de kruiden kun je het beste in de ochtend doen zodat de kruiden alle tijd hebben om hun smaak aan de wijn af te geven. Heb je niet zoveel tijd, dan wel een uurtje laten staan en in de tussentijd de glögg zachtjes een paar keer opwarmen (niet te heet) om het proces te versnellen.

De wijn (en ev. portwijn) met de kruiden heel langzaam en voorzichtig opwarmen en dan wegzetten voor minimaal 4 uur. Daarna de glögg door een zeef gieten en de glögg voorzichtig opwarmen en de sterke drank en suiker toevoegen naar smaak (hoe sterker de glögg qua alcohol hoe zoeter die mag zijn om de balans erin te houden). De glögg gloeiend heet in kleine kopjes gieten en serveren

glögg (recept 2)

  • 2 flessen rode wijn
  • 50 gr gedroogde sinaasappelschil
  • 50 gr kaneelstokjes
  • 20 hele kardemomzaden
  • 25 hele kruidnagels
  • 500 gr gepelde amandelen
  • 500 gr rozijnen
  • 500 gr suiker(klontjes)
  • 150 ml brandy
Giet de wijn in een grote pan. Breng aan de kook op middelmatig vuur. Verpak de sinaasappelschil, kaneelstokjes, kardemom, en kruidnagels in een kaasdoek, bind af met een stukje touw en leg dit in de pan. Laat het 15 minuten koken en roer af en toe. Roer de amandelen en rozijnen erdoor en lat het nogmaals 15 minuten koken. Zet het vuur uit.
Leg een rooster op de pan en leg hierop de suikerklontjes. Giet hier voorzichtig de brandy overheen en zorg ervoor dat alle suikerklontjes de brandy volledig hebben opgenomen. Steek de suiker aan met een lucifer en laat het branden. Als de suiker gesmolten is, dek de pan dan af met een deksel om het vuur te doven.
Roer goed en haal de kruidenzak eruit. Serveer het heet in een beker met wat amandelen en rozijnen.
Natuurlijk worden de albekende peperkoekjes bij de glögg gegeten, maar in ons geval is dat vandaag gewoon een brok speculaas van een grote pop die we nog hadden liggen.
Enjoy!

 

Zalige zaterdag

Een van de vele gerechten welke gegeten moet worden met kerst is risgrynsgröt of wel rijstepap. Rondkorrelige rijst welke eerst gekookt wordt in water, vervolgens in melk en waaraan uiteindelijk kaneel en en klontje roomboter toegevoegd wordt.

Deze pap wordt het hele jaar door gegeten, maar speciaal met kerst (op kerstavond) moet dit gemaakt worden zodat er een bordje klaargezet kan worden voor de huiskabouter. Deze kabouter zou het hele jaar waken over het huis (en eventueel land en vee) in ruil voor een bordje pap.

Voordat de pap gegeten wordt, verstopt met een amandel in de pap. De persoon die deze vind zal het komende jaar trouwen.

Vooral met het winterse weer is een bordje pap best eens lekker, dus voor vandaag (en rond deze tijd) speciaal het recept.

Rizgrynsgröt

  • 1,5 dl rondkorrelige rijst
  • 3 dl water
  • 6 dl melk
  • snufje zout
  • klontje boter

kook de rijst, water, boter en zout 10 minuten. Voeg de melk toe en wees nu voorzichtiger zodat het niet gaan aanbranden. Roer geregeld in de pan en zet op een laag vuur. Laat de pap ongeveer een half uur zachtjes koken en zwellen met de deksel op de pan.

Eet de pap met wat kaneel erover en vergeet niet een bordje voor de huis-kabouter buiten te zetten!

En mocht je nog pap overhebben. Maak er dan een bijzonder lekker nagerecht van ‘riz a la Malta’ door het te mengen met geklopte slagroom,, vanillesuiker (eventueel mandarijnpartjes) en bij het opscheppen een kloddertje jam of kersen in saus. Dit wordt geregeld gedaan door de Zweden op 2e kerstdag.

Enjoy!

Zalige zaterdag

Voornamelijk op de 13, maar ook rond die tijd, worden Lussekatter gegeten. Dit zijn broodjes die speciaal worden gebakken voor het st. Lucia feest.

Om nou te zeggen dat ze zalig zijn, vind ik wel heel erg overdreven. Ik plaats ze dan ook vooral omdat het typisch Zweeds is en past bij deze periode.

Het bijzondere aan deze broodjes is dat er gebruik gemaakt wordt van saffraan. Een ingredient waar de Zweden waarde aan hechten, omdat het peperduur is, terwijl ik me niet kan herinneren dat ik ooit een Hollands recept heb gevonden met dit ingredient. Qua smaak vind ik het dan ook niet echt geweldig. En waarschijnlijk de Nederlanders (in de vOC-tijd) ook niet: Die waren misschien meer met peper bezig. 😉

Lussekatter

  • 200 gr boter
  • 5 dl melk
  • 50 gr gist (of 20 gr. instant)
  • 1 gr saffraan
  • 0,5 tl zout
  • 1,5 dl suiker
  • 1 stuks ei
  • 17 dl bloem (witte) = ca. 1 kg
  • 1 handje rozijnen (garnering)
  • 1 stuks losgeklopt ei (garnering)

Dit recept is voor ongeveer 40 stuks.

Smelt de boter. Voeg melk toe en verwarm tot handwarm (37°C). Los de verse gist op in wat van de melk. Indien je geen verse gist maar instant gist gebruikt, laat het oplossen in de melk achterwege en meng de instant gist in plaats daarvan met de bloem. Plet de saffraan in een vijzel, of los op in de melk. Vermeng melk, gist, saffraan, zout, suiker en geklopt ei met het meeste van de bloem. Bewerk het deeg tot het van de kom loslaat, voeg meer bloem toe indien nodig. Strooi wat bloem over het deeg en bedek het met een schone doek. Laat het rijzen tot twee keer de grootte (ongeveer 45 minuten). Kneed het deeg licht door op een met bloem bestoven werkvlak. Het moet een licht, plooibaar en vrij los deeg zijn. Verdeel het in twee. Maak van elk deel 20 vingerdikke rolletjes van zo’n 20 cm lang, en vorm hiervan S-vormige broodjes. Leg ze op bakpapier op de bakplaat en laat ze 30 minuten rijzen. Verwarm de oven voor op 200°C. Bestrijk de broodjes met geklopt ei en garneer met een rozijn in de opgerolde randen. Bak de broodjes gedurende 6-10 minuten midden in de oven.

De meest gebruikte vorm is de s, maar er zijn ook vele andere vormen om de broodjes in te bakken (zie plaatje).

Enjoy!

Zalige zaterdag

Nou ja, zalig? Voor het gros van de Zweden wel ja! Vooral kinderen zijn dol op dit gerecht, maar ook volwassenen heb ik hierover horen praten terwijl het water hun in de mond liep.

Ik kan me er weinig bij voorstellen, maar misschien is het gerecht een beetje te vergelijk met de Amerikaanse ‘Mac ‘n Cheese’. Dit laatste is een romig gerecht met sterke kaas smaak. Een gerecht waarvan vooral de geur onweerstaanbaar is, maar waarvan je de voedingswaarde niet wil horen. Of zou het meer wat weg hebben van ‘pasta carbonara’? Een Italiaans gerecht waar de pasta wordt gemengd met kaas, room spek of speciale ham en rauw ei (wat alles bind). Ook dit gerecht is romig en vooral kazig qua smaak. En ik erken dat de combinatie van room met pasta erg lekker kan zijn (doe mij maar een blauwschimmel sausje dan), maar toch zou dit Zweedse recept niet mijn favoriet zijn. Misschien wel omdat ik sinds ik hier woon echt veel te veel room (en vergelijkbaren) in mijn eten teruggevonden heb. En als ik ergens niet van houd dan is het wel room door mijn eten! Al moet ik bekennen dat ik het sinds onze komst steeds minder erg ben gaan vinden, maar dat zal dan wel gewenning heten.

Stuvade makaroner

  • 5dl macaroni (eigenlijk is maar een soort echt goed hiervoor volgens de Zweden: Kungsörnen Gammaldags Ideal)
  • 1liter volle melk
  • zout
  • peper
  • nootmuskaat

Breng de melk aan de kook en voeg macaroni en zout toe. Laat zo’n 25minuten zachtjes koken tot de macaroni goed zacht is en vergeet niet af en toe te roeren zodat het niet verbrand.

Naar smaak nog zout, peper en nootmuskaat toevoegen.

Serveren met Zweedse gehaktballetjes of ander vlees (de worsten die ze hier in Zweden ermee combineren zijn in Nederland niet verkrijgbaar en er is ook niets vergelijkbaars te vinden).

Enjoy!