Brabantse nachten zijn lang.. (niet zo koud als de Zweedse!)

Met de Carnavalsgekte in het vooruitzicht, vind ik het als Hollander, helemaal niet zo erg om in Zweden te wonen. Het Carnaval kennen ze hier (gelukkig) niet. Wel is mij opgevallen dat direct na kerst overal (in folders, maar ook in de plaatselijke krant) hetzelfde gebakje wordt aangeboden. Dit heeft uiteraard te maken met een oude traditie, die overigens wel raakvlakken met het Hollandse Carnaval heeft: “Fettisdagen”.

“Fettisdagen” (vette dinsdag) is de laatste dag voor het begin van de Christelijke vasten periode. Op deze dag eet men “fastlags”- of “fettisdagsbullar”, met slagroom gevulde bollen of “semlor” met amandelspijs gevulde bollen. Omdat deze bollen gemaakt zijn van witmeel, wordt deze dag ook wel “Witte dinsdag” genoemd. Vroeger was het gebruikelijk om alleen op deze dag (tijdens vastentijd) deze gebakjes te eten. Tegenwoordig liggen ze direct na kerst al in de winkels.

Dat ook weer geleerd te hebben over de Zweedse cultuur, hebben wij gisteren nog een nieuwe “Zweden-ervaring” gehad. Na een verjaardagsfeestje wilden wij om een uur of 1 in de ochtend naar huis rijden, maar door de kou (het was ‘maar’ -14) heeft het even geduurd voordat ik (als BOB) de weg op kon. Eerder die avond had Wico al gemeld dat, aan zijn bevroren neusharen te voelen, het flink afgekoeld was buiten dus het was al bijzonder dat de auto zonder problemen open te krijgen was (want die heeft ook geregeld dichtgevroren gezeten, en de sloten gebruiken we in deze kou al niet eens!). Maar eenmaal met de koppeling ingetrapt om te schakelen bleek de pedaal vastgevroren. Door de kou bleef de pedaal vast zitten (terwijl ik ‘m misschien maar twee minuten ingetrapt had) en zouden we niet naar huis kunnen rijden. Gelukkig kon Wico (in zijn nog redelijk nuchtere staat) de pedaal gewoon los krijgen en heb ik de hele rit naar huis kunnen rijden zonder de pedaal helemaal in te trappen(want dan zou die weer vast zitten).

Onderweg natuurlijk nog een enkele keer een kleine glijder gemaakt in een bocht, want ook met spijkerbanden kunnen sommige punten erg glad zijn. En bijna thuis aangekomen begon de auto een piepend geluid te maken. Bleek dat een van de remmen vastgevroren zat!

Het was dus niet zomaar een “onbeschonken” ritje naar huis, want de mogelijkheid dat een Eland (zonder kijken) oversteekt, blijft ook altijd nog aanwezig!

Gelukkig raken we steeds meer gewend en (voorbereid: warme spullen in de auto) aan dit soort “Zweedse gebeurtenissen”.

En nu snap ik (uit eigen ervaring) dus ook waarom op veel parkeerplaatsen van die handige kastjes met stroom aansluitingen voor de auto staan. Dan kan je de hele dag/nacht je auto aangesloten houden zodat je de auto kan verwarmen en geen problemen krijgt zoals wij die vanmorgen hadden.

Zalige zaterdag: Kanelbullar

Een van mijn favoriete smaken is kaneel. Het herinnert mij aan de tijd dat (een van) mijn zussen “wentelteefjes” voor mij maakten. Mijn zussen zaten beiden op de middelbare school en ik zat nog op de basisschool. Omdat hun school in ons dorp was, aten zij wel eens thuis en dan maakte een van de twee vaak lekkere dingen voor de lunch. Ik had het geluk dat ik rond die tijd ook thuis was voor het middag eten en kon dan mee snoepen van hun “lekkere trek”. Zo staat me ook nog bij dat aardappels van de vorige avond vaak opgebakken werden met een uitje en vervolgens een klodder mayonaise er over (lekker vet!). Maar mijn favoriet was toch echt de wentelteefjes met zelf gefabriceerde kaneelsuiker!

Jaren later ben ik nog steeds gek op kaneel. Kanelly’s waren lang mijn favoriete koekje bij de thee!

Kanelbullar heb ik vaak gekocht in Zweden als we op vakantie waren. Voorgebakken Kanelbullar uit de diepvries die je zelf nog even af moet bakken, makkelijk en lekker! Maar vers gemaakt zijn ze nog beter: Op een dag kwam iemand in het vakantiehuis klussen om de olietank te verwijderen en een ander apparaat neer te zetten en nam hij een zak vers gebakken Kanelbullar met zich mee. Ze waren net door zijn vrouw gebakken en nog warm. Wat een leuke en lieve verrassing was dat en ze smaakten veel beter dan die diepvries dingen!

Ik ben het recept gaan zoeken en eenmaal in Nederland heb ik ze zelf gemaakt. Ze zien er uit als koffiebroodjes en hoewel ik ze ook vaak voor het ontbijt klaarmaakte zijn ze geschikter voor bij de koffie als koek.

Hier in Zweden zijn vele verschillende varianten met vullingen naar keus: vanille, bessen, kardemom enz.

Kanelbullar (ongeveer 20)

  • ca 50 gr verse gist of 12 gr droge gist (= 4 theelepels, maatschepje nemen).
  • 50 gr boter of margarine
  • 3 dl melk
  • 0,5 dl suiker
  • 8 dl witte bloem
  • een snufje zout
  • Vulling: 50 gr boter of margarine, ½ theelepel kaneelpoeder, ½ dl suiker
  • Versiering: 1 ei, parelsuiker (optioneel, ik doe het zelf nooit)
Verkruimel de gist in een kommetje. Smelt de margarine of boter in de magnetron op vol vermogen (max 800 W) ca 30 sec. Voeg daarna de melk toe en warm alles tot vingertemperatuur, ca. 37°C. Giet wat van de vloeistof over de verkruimelde gist en meng tot een gladde massa. Voeg de rest van de vloeistof erbij, suiker, zout en bijna alle bloem. Bewaar een klein beetje van de bloem voor het bakken. Verwerk het deeg grondig met de hand of in een keukenrobot tot het van zichzelf los komt van de kant. Dek het deeg af met een theedoek en laat hem ongeveer 30 minuten rijzen. Vermeng de boter, suiker en kaneel tot een gladde massa voor de vulling. Neem het deeg uit de kom en kneed er de resterende bloem door. Rol het deeg uit tot één vlak van ca 30×40 cm. Smeer het mengsel uit over het deeg. Rol de lap op en snijd er repen uit. Leg de repen met het midden (de kant waar de vulling in zit) op een bakvorm. Laat rijzen tot ze een mooi formaat hebben (ongeveer een half uur tot een uur) besmeer en bestrooi dan eventueel met grove suikerkorrels. Bak de broodjes ongeveer 20 minuten af tot ze een mooi kleurtje hebben.
Enjoy!